30.1.05

Ντεντέκτιβ

Χτες το βράδυ ένα από τα τηλεοπτικά κανάλια είχε προγραμματίσει μια περιπέτεια του Σέρλοκ Χολμς, ακολουθούμενη από ένα επεισόδιο των X-files. Ο Σέρλοκ Χολμς είχε κληθεί να λύσει ένα ακόμα μυστήριο, με το γνωστό του στυλάκι, τόσο έξυπνος, τόσο ιδιοφυής, τόσο ορθολογιστής, τόσο που κανένας πια να μην μπορεί να τον συμπαθήσει (εκτός από τον Γιατρό Γουώτσον, έναν θαυμαστή που ορίζεται στη σκιά του ειδώλου του).
Το μυστήριο εκτυλισσόταν σ' ένα καθολικό μοναστήρι, όπου ένα βαμπίρ είχε πάρει με τη σειρά τους μοναχούς και τους σκότωνε. Πέρα από ένα κλασικό αστυνομικό μυστήριο, η ιστορία στηριζόταν πολύ και σε μια βασική διαφορά του πρεσβύτερου μοναχού και του Σέρλοκ Χολμς. Ο πρώτος ήταν σίγουρος ότι όλα ήταν δουλειά του Βεελζεβούλ, τού εξαποδώ, ο οποίος παρέμενε ο βασικός υπεύθυνος. Έστω κι αν πιθανόν να είχε κάποιον άνθρωπο για συνεργάτη. Ο πρεσβύτερος, λοιπόν, σ' αυτην την ιστορία αντιπροσωπεύει την πίστη στο μεταφυσικό.
Από την άλλη, ο Σέρλοκ Χολμς ήταν κάθετα αντίθετος σ' αυτήν την πίστη. Σ' αυτό το επεισόδιο ορκίζεται στο όνομα της επιστήμης, της απόδειξης, της λογικής, εν ολίγοις εκείνης της Δυτικής φιλοσοφίας μέσα στον ανθό της οποίας γεννήθηκε κι αυτός κι όλο το είδος των ιστοριών μυστηρίου. Σύμφωνα μ' αυτό, κάθε μυστήριο μπορεί να επιλυθεί, αρκεί τα κομμάτια του παζλ να μπουν στη σωστή σειρά. Στοιχεία, αποδείξεις και τετράγωνη λογική είναι η συνταγή.
Στο τέλος της ιστορίας ο Σέρλοκ Χολμς έλυσε το μυστήριο, απάντησε σε όλες τις απορίες και το δίκιο του υπερίσχυσε των προληπτικών, φοβισμένων, θρήσκων μοναχών που νόμιζαν ότι ο διάβολος τους έχει πάρει από πίσω. Τελικά ήταν ένας άνθρωπος που τα έκανε όλα, μόνος του.

Έτσι ήταν οι ντεντέκτιβ τον παλιό καιρό. Γιατί τώρα είναι αλλιώς: αρκεί να δεις οποιοδήποτε επεισόδιο των X-files, μιας σειράς που όρισε ξανά το είδος στη δεκαετία του ενενήντα, για να καταλάβεις τη διαφορά. Τώρα όλοι προσπαθούν να πείσουν τον ντεντέκτιβ ότι "δεν τρέχει τίποτα" κι ότι όλα είναι εξηγήσιμα σύμφωνα με τη λογική των νόμων, των στοιχείων, αστυνομικών δελτίων και λοιπόν προϊόντων της εποχής του Σέρλοκ Χολμς. Ενάντια σ' αυτόν τον εχθρικό κόσμο, οι ντεντέκτιβ προσπαθούν να πείσουν για το μεταφυσικό, το εξωγήινο, που όλοι οι άλλοι αρνούνται. Ο μετα-μοντέρνος ντεντέκτιβ κοιτάζει μόνιμα με απλανές και παραδομένο βλέμα την αλήθεια που είναι "εκεί έξω"...

22.1.05

Σημεία, μύθοι και τέρατα

μέρος δεύτερο