Καθρεφτίζοντας τη βαρεμάρα

Τα παλιά τα χρόνια, κείνοι που τα παίρνανε απ' τους φτωχούς, οι πλούσιοι κι οι προύχοντες, χτίζανε ψηλά τείχη και φράχτες για να κρατάνε τους πληβείους απέξω και σε απόσταση. Τώρα αυτοί που τα παίρνουνε απ' τους φτωχούς βάλανε μια κάμερα μέσα στα σπίτια τους για να τους βλέπουν οι πληβείοι και να περνάν την ώρα τους. Εν τω μεταξύ, σε μια διορθωτική κίνηση της αγοράς (η οποία θα έκανε τον Adam Smith να χαμογελάσει ικανοποιημένα), πέσανε οι τιμές στις κάμερες οπότε τώρα όλοι μπορούν να έχουν μία σπίτι τους. Το ότι δεν είναι κι όλοι πλούσιοι ενώ όλοι έχουνε κάμερα, περνάει έτσι σε δεύτερη μοίρα.

Όποιος νομίζει ότι αυτό αποτελεί μια καλή στρατηγική της άρχουσας τάξης, κάνει λάθος. Διότι το παιχνίδι δεν παίζεται πια στην κατανομή των αγαθών (είπαμε, οι τιμές πέσανε κι όλοι μπορούν να γίνουν σκηνοθέτες). Αλλά διότι είναι γραφτό η βαρεμάρα να χτυπάει αλύπητα και θανάσιμα κι από τις δυο μεριές του γυαλιού, της κάμερας και της οθόνης. Κι όποιος έχει μάτια, βλέπει πολύ καλά τη σχέση βαρεμάρας, (αυτο)αναίρεσης και γενοκτονίας κάθε τινός που γεννάει νόημα. Το πηγάδι, λοιπόν, δεν έχει πάτο κι ακόμα δεν φτάσαμε ούτε στη μέση.

Υπό αυτές τις συνθήκες, αν κάποιος τολμήσει να αναφέρει το όνομα 'επανάσταση' το πολύ πολύ να ξεσηκώσει κανά δυο χασμουρητά ακόμα. Και δε θα φταίει ούτε αυτός, ούτε αυτοί που χασμουρήθηκαν.

Άραγε να εννοεί αυτό ο Leonard Cohen όταν λέει:
"The rich have got their channels in the bedrooms of the poor";

Μάθημα οδήγησης

- "Ποιος δρόμος πάει ίσια; Αυτός, ή ο άλλος;"
- "Για σκέψου, λίγο..."
- "..."
- "Αν σου έλεγα να πας ίσια, που θα πήγαινες;"
- "Εκεί" (δείχνει μπροστά)
- "Κι αν πήγαινες στον άλλο δρόμο που θα πήγαινες;"
- "Αριστερά..."
- "Λοιπόν;"

Πάνος Καρνέζης: Γεννημένος στην Πάτρα, μηχανικός, μετανάστης, δέκα χρόνια στην Αγγλία (και ποιος ξέρει πόσα ακόμα), γράφει στα αγγλικά, μεταφράζει στα ελληνικά τη δουλειά του, οι κριτικοί τού κάνουν χώρο απλόχερα να περάσει κι είναι απ' τους λίγους που παραδέχεται ότι δεν γεννήθηκε με το μολύβι στο στόμα, αλλά έπρεπε να το πλάσει σιγά σιγά το σκηνικό του -και πάνω απ' όλα, με συνέπεια.

Το πρώτο του βιβλίο ("Little infamies") αποδεικνύει πως είναι τουλάχιστον ένας αξιοπρόσεκτος storyteller (ναι, σκόπιμα χρησιμοποιώ την αγγλική λέξη εδώ). Το χιούμορ του τόσο λεπτό που σε συλλαμβάνει με μια πολλά σημαίνουσα καθυστέρηση, μ' έναν ευρηματικό χρονισμό. Το σκηνικό του χωριού κι οι αρχετυπικοί του χαρακτήρες όλο και με κάποια θύμηση της ελληνικής επαρχίας θα ταιριάξει. Προφανώς και της αγγλικής, καταπώς δείχνει η απήχηση του βιβλίου... κοσμοπολίτης ο συγγραφέας και δίχως σύνορα το αποτέλεσμα, λοιπόν.

Είναι ίσως η πρώτη φορά που ένα φρέσκο συγγραφέα τον αισθάνομαι τόσο μα τόσο πολύ παιδί της γενιάς μου, της γενιάς μας, τόσο πολύ 'έναν από μας'. Οπότε, ανεξάρτητα από λογοτεχνικά και βιογραφικά σχόλια, ας μου επιτραπεί να του ευχηθώ καλή συνέχεια και -προπαντός- καλή συνέπεια.

Ιδού ο πόνος, ιδού και το πόνημα...

Λίγη σιωπή, ρε παιδί μου, λίγη υπομονή, λίγο κράττει... Πότε να προλάβεις να πονέσεις, όταν το μόνο που σε νοιάζει είναι αν σου πάει το κόκκινο του αίματος από το πέσιμο κι αν τα ράματα είναι σταυροβελονιά μεταξωτή; Κι αν δεν προλαβαίνεις να πονέσεις, τότε γιατί σφαδάζεις;

Και πότε να προλάβεις να ρωτήσεις το γιατί κι ας μην τολμήσω καν να ρωτήσω για το πότε ν' αξιωθείς να βρεις την απάντηση... Ολόγυρά μου ασφυκτικά τα σκηνικά της σαπουνόπερας, εκεί που η σιωπή ενοχλεί, γιατί δείχνει το ψέμα του σεναρίου και τη μιζέρια της κάμερας. Δεν είναι χαμόγελο κάθε στράβωμα των χειλιών και δεν είναι δάκρυ κάθε τι που βγαίνει απ' το μάτι σου. Μπορεί κάλλιστα να είναι και το δοκάρι στο μάτι των Φαρισαίων, γι' αυτό και πονάει τόσο, τόσο λίγο, καθόλου δηλαδή. Κι εσύ να σφαδάζεις, με τη μονότονη φωνή σου να κρατάς τον ίσο της κενότητάς σου, να βαφτίζεις το νήπιο μέσα σου, να τ' ονοματίζεις για εαυτό σου για να του ψάλλεις στο επόμενο φωνήεν τον επικήδειο. Μιλάς, μιλάς, μιλάς....

Λίγη σιωπή, λίγο κράττει, λίγη ηρεμία....γίνεται;

Απομακρύνομαι, γιατί όλα μπορώ να τα πολεμήσω εκτός από τον άνθρωπο που έβαλε μπρος τη μηχανή του άδειου τρένου κι ύστερα πήγε στο πίσω βαγόνι και κοιμήθηκε.